OTWARTE ZAGRODY

Otwieramy wioski, zagrody, ogrody...
Prezentujemy dziedzictwo polskiej wsi...
Odkrywamy na nowo źródła naszej tradycji...
Promujemy zrównoważony styl życia na XXI wiek...

OTWARTE ZAGRODY to innowacyjny program na rzecz rewitalizacji, promocji i zrównoważonego rozwoju społeczności wiejskich w Polsce. Realizację projektu rozpoczynamy w 2009 roku.

Modelem OTWARTE ZAGRODY nawiązują do sieciowego projektu autorstwa Magdaleny Prosińskiej - Otwarte Ogrody, który od 5 lat realizowany jest we współpracy z autorką w 8 miastach – ogrodach, położonych na Mazowszu. Otwarte Ogrody okazały się skutecznym narzędziem edukacji społeczności lokalnych i promocji miast zielonych oraz integracji. Projekt otrzymał między innymi nagrodę Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej jako wyjątkowy model partnerstwa prywatno-publicznego na rzecz działań integracyjnych i kulturotwórczych oraz promocji i zrównoważonego rozwoju miast zielonych w oparciu o lokalne dziedzictwo (zapraszamy na stronę projektu www.otwarteogrody.pl). Projekt odbywa się pod patronatem między innymi UNESCO, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, KOBIDZ, Europejskich Dni Dziedzictwa, Europejskiego Roku Kreatywności i Innowacji oraz INTABAU - światowej sieci ekspertów zajmujących się dziedzictwem, założonej przez Księcia Karola (www.intbau.org).

Cele Programu OTWARTE ZAGRODY:

•    Stworzenie silnego, oryginalnego, polskiego produktu/marki turystycznej dla polskich i międzynarodowych turystów
•    Promocja rozwoju małej przedsiębiorczości/przedsiębiorstw społecznych i rozwoju wsi
•    Rozwój turystyki kulturalnej/ kwalifikowanej w oparciu o lokalne dziedzictwo
•    Wzmacnianie świadomości społeczności lokalnych oraz przyjezdnych turystów na temat lokalnej wiedzy, kultury, architektury wernakularnej, ginących zawodów, środowiska naturalnego i ekologii
•    Integracja i wzmocnienie twórczej dyskusji na temat zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnej i dziedzictwa wsi
•    Promocja wsi jako ciekawego miejsca do życia w XXI wieku oraz przełamanie negatywnych stereotypów dotyczących miejscowości o charakterze wiejskim, zarówno wśród samych mieszkańców jak i osób odwiedzających
•    Połączenie w sieć wybranych zabytkowych wsi w celu promocji i wymiany doświadczeń

Zasady, którymi się kierujemy przy tworzeniu projektu i sieci OTWARTE ZAGRODY:

•    Współpraca ze wszystkimi lokalnymi partnerami
•    Dostosowanie projektu do potrzeb mieszkańców i miejscowości
•    Wybór tylko wysokiej jakości, wyjątkowych, oryginalnych miejsc, które będą atrakcyjne ponad lokalnie
•    Wybór miejsc i osób, które dbają o jakość, są otwarte i kreatywne
•    Wybór miejsc, w których władze i mieszkańcy za cel nadrzędny stawiają sobie ochronę zasobów kulturalnych i naturalnych, ekologię, zrównoważony rozwój

Wsie postrzegane są jako miejsca romantyczne, gdzie życie biegnie wolniej i spokojniej lub jako miejsca zacofane, nie nadążające za zamianami następującymi na świecie, skazane na wymarcie lub przekształcenie w sypialnię dla pracowników pobliskich miast. Niektórzy widzą je w roli skansenu, gdzie życie zatrzymało się. Takiemu obrazowi wsi towarzyszy wizja „tradycji” jako tego, co zacofane, czasem tylko wzbudzające przelotne zaciekawienie. Stereotypy te mają negatywny wpływ na postrzeganie wsi przez jej młodych mieszkańców.

W Fundacji Dziedzictwo dla Przyszłości rozumiemy, że aby przetrwać, tradycja musi się rozwijać. Odwoływanie się do tradycji to wolny wybór osób i społeczności, które szukają inspiracji dla własnego życia i twórczości. Tradycja jest potencjałem, który powinien być podstawą dynamicznego i zrównoważonego rozwoju. Wsie mają historię: migracji, przesiedleń, wielo kulturowych spotkań, tolerancji dla odmienności, dramatycznych zwrotów życia społecznego, trudnych decyzji, które mieszkańcy w ciągu wieków wspólnie podejmowali dla dobra swojej miejscowości. Jednym z celów naszego projektu jest zachęcenie mieszkańców do kreatywnego spojrzenia na własną historię i życia wiejskie i, mamy nadzieję, do przyjęcia tego dziedzictwa jako potencjału dla przyszłości.

Do współpracy przy projekcie OTWARTE ZAGRODY zaproszone są miejscowości położone w okolicach parków narodowych/ krajobrazowych. W ten sposób Ku tura i Natura będą się uzupełniać. Zrównoważony rozwój to podejście promujące działania rozwojowe, które są samowystarczalne ekologicznie, ekonomicznie i społecznie z punktu widzenia przyszłych pokoleń. Rozwój, który jednocześnie umniejsza zasoby środowiska i społeczeństwa lokalnego jest niszczeniem fundamentów naszej przyszłości. Ale oczywiście projekty muszą posiadać przemyślaną strategię ekonomiczną, aby po pierwszym okresie, kiedy zewnętrzna pomoc finansowa jest konieczna, mogły zmierzać w stronę samofinansowania. W taki sposób myślimy również o projekcie OTWARTE ZAGRODY.

Jako I Etap programu proponujemy organizację corocznego Festiwalu OTWARTE ZAGRODY. Przygotowanie festiwalu wymaga wspólnego z mieszkańcami wsi zastanowienia się nad potencjałem, który tkwi w ich otoczeniu, stylu życia, historii ich miejscowości - nawiązaniu otoczeniem twórczego dialogu, wzięcia za nie odpowiedzialności. Wspólnie z właścicielami zagród wiejskich, które zostaną otwarte dla odwiedzających podczas festiwalu, zastanowimy się nad tym, co w dziedzictwie ma potencjał dla przyszłości, co jest dla nich wartością lub, co nią może się stać. Festiwal rozwinięty będzie w II Etapie współpracy w całoroczny program promocji zasobów wsi na potrzeby turystyki. III Etap to wzmocnienie marki OTWARTE ZAGRODY poprzez połączenie współpracujących wsi w sieć.

Dla odwiedzających wsie marka OTWARTE ZAGRODY będzie gwarancją, iż czas spędzony w tych miejscowościach, usługi oferowane przez mieszkańców i odpoczynek w pobliskich parkach przyrody, pozwolą im na wyjątkowe i autentyczne przeżycia.

Fundacja Dziedzictwo dla Przyszłości zajmować się będzie częściową koordynacją projektów w różnych miejscowościach, kreowaniem marki OTWARTE ZAGRODY, organizowaniem spotkań miedzy uczestnikami sieci, organizowaniem szkoleń oraz promocją tych miejscowości na rynku polskim i niemieckim.

Obecnie projekt realizowany jest we wsi Rodaki w Małopolsce. Kolejne miejscowości zapowiadają przyłączenie się do projektu w przyszłym roku. Pierwsza edycja Festiwalu OTWARTE ZAGRODY odbędzie się we wrześniu 2009 roku w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa.

Fundacja Dziedzictwo dla Przyszłości zaprasza do współpracy wyjątkowe, historyczne miejscowości położone w okolicy atrakcji naturalnych takich jak parki narodowe, krajobrazowe. Chcemy współpracować z miejscowościami, które cechuje odpowiedzialność wobec środowiska naturalnego, kreatywne podejściem do własnego dziedzictwa kulturowego oraz wrażliwość na problemy społeczne.